ข้ามไปที่เนื้อหาหลัก

โรคลิ่มเลือดอุดตัน อันตรายในทุกวัย

ลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ (Venous Thromboembolism: VTE) เป็นอาการที่พบได้บ่อยในผู้ที่มีความเครียดหรือเครียดเรื้อรัง ส่วนใหญ่จะพบได้ในผู้หญิงที่อายุมากกว่า 30 ปี แต่ก็มีผู้ที่อายุน้อยกว่านี้ที่พบเจออาการลิ่มเลือดอย่างรุนแรง ซึ่งสาเหตุของอาการนี้เกิดจากการที่หลั่งฮอร์โมนอย่างไม่เหมาะสม หรือมีการเปลี่ยนแปลงของสมดุลของฮอร์โมนในระบบการทำงานของร่างกาย อาการลิ่มเลือดนั้นอาจมีผลกระทบต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตอย่างมาก รวมถึงอาจเสียชีวิตอย่างคาดไม่ถึง  

สาเหตุของลิ่มเลือดอุดตัน

1. ผนังหลอดเลือดผิดปกติ

ผนังหลอดเลือดที่มีคราบไขมันเกาะอุดตันหรือเสียหาย สามารถทำให้เกิดลิ่มเลือดอุดตันได้ นอกจากนี้ การเจ็บปวดเพราะบาดแผลหลังการถูกมีดบาด หรือการผ่าตัดบางอย่าง ก็เป็นอีกหนึ่งสาเหตุที่ทำให้เกิดลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำได้

2. การไหลเวียนของเลือดผิดปกติ

การไหลเวียนของเลือดที่ไม่ปกติ สามารถทำให้เกิดลิ่มเลือดอุดตันได้ ซึ่งสาเหตุอาจเกิดจากการที่หัวใจเต้นผิดจังหวะ ทำให้การบีบตัวของหัวใจในการส่งเลือดขาดความต่อเนื่อง เกิดจากตัวผนังหลอดเลือดมีความโป่งพอง ทำให้เมื่อหัวใจบีบเลือดไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของร่างกาย จะเกิดการรวน ติดขัด ไม่ราบรื่น หรือเกิดจากภาวะเจ็บป่วยบางอย่างที่ทำให้ร่างกายขยับไม่ได้ การไหลเวียนของเลือดก็จะช้าลง ซึ่งเมื่อการไหลเวียนของเลือดผิดปกติ จะเสี่ยงทำให้เกิดตะกอนได้ง่าย ส่วนเม็ดเลือดแดงและเม็ดเลือดขาว ก็อาจเกิดการกระจุกอุดตันได้ ซึ่งเป็นอีกหนึ่งสาเหตุที่ทำให้เกิดลิ่มเลือดอุดตัน

3. การแข็งตัวของเลือดผิดปกติ

การแข็งตัวของเลือดที่ผิดปกติ สามารถทำให้เกิดลิ่มเลือดอุดตันได้ง่าย สาเหตุเกิดจากสารห้ามการแข็งตัวของเลือดในร่างกายบกพร่อง เช่น ร่างกายขาดโปรตีนที่ทำหน้าที่ในการยับยั้งการแข็งตัวของเลือด  

อาการของลิ่มเลือดอุดตัน

อาการลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำที่พบได้บ่อย แบ่งเป็นบริเวณที่อุดตัน คือ ส่วนของหลอดเลือดดำ และ ปอด
อาการของภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำส่วนลึก อาการของภาวะลิ่มเลือดอุดตันในปอด
- ปวดที่ขาหรือน่อง - หายใจลำบาก
- บวมที่แขน ขา หรือข้อเท้า - เจ็บหน้าอก
- หลอดเลือดแข็ง ปวดเมื่อกดลงไป - หัวใจเต้นเร็ว ไม่สม่ำเสมอ
- สีผิวที่ขาเปลี่ยนเป็นสีเขียวช้ำ - ไอ
- สีผิวที่ขาเป็นสีแดงหรือซีด - วิงเวียนศีรษะ
- รู้สึกอุ่นร้อนบริเวณขาด้านที่เป็นเนื่องจากหลอดเลือดขยายตัว
นอกจากนี้ หากลิ่มเลือดที่มีอาการรุนแรงมากขึ้น ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการเจ็บปวดท้อง ชา หน้ามืด เป็นต้น อาจรุนแรงถึงขั้นหัวใจหยุดเต้น และเสียชีวิตได้

กลุ่มมีโอกาสเป็นลิ่มเลือดอุดตัน

  • เคยเป็นโรงที่เกี่ยวกับการแข็งตัวของเลือด
  • ไม่ขยับตัวเป็นเวลานาน จากการผ่าตัดใหญ่ที่ใช้เวลาพักฟื้นนาน
  • เคยกระดูกหักหรือเกิดอุบัติเหตุรุนแรง
  • กินยาบางชนิด เช่น ยาคุมกำเนิด
  • ผู้ป่วยโรคหัวใจ เช่น หัวใจขาดเลือด หัวใจล้มเหลว
  • ผู้ป่วยโรคมะเร็ง เช่น มะเร็งปอด มะเร็งตับอ่อน มะเร็งเม็ดเลือด
มีรายงานพบว่า ผู้ป่วยที่เคยเป็นโควิดมาก่อน มีโอกาสเสี่ยงกับภาวะนี้มากขึ้น และอาจพบเห็นได้มากขึ้นในอนาคต

วิธีป้องกันเกิดภาวะลิ่มเลือดอุดตัน

  • ดื่มน้ำในปริมาณอย่างน้อย 2-3 ลิตรต่อวัน เพื่อลดโอกาสพบภาวะเลือดหนืด
  • หากมีโรคประจำตัวหรือมีใช้ยาบางประเภทที่ส่งผลให้เลือดหนืดขึ้น เช่น ยาฮอร์โมน ยาคุมกำเนิด ควรปรึกษาแพทย์
  • หมั่นออกกำลังกาย หรือเคลื่อนไหวร่างกาย เช่น เดินเร็ว วิ่งเหยาะๆ
  • ควบคุมน้ำหนักให้เหมาะสม หลีกเลี่ยงอาหารทอด อาหารที่มีรสหวาน

พฤติกรรมที่ควรหลีกเลี่ยง

  • การสูบบุหรี่
  • การดื่มสุราและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
  • การดื่มน้ำน้อยเกินไป
  • การไม่ออกกำลังกายหรือไม่เคลื่อนไหวร่างกาย เช่น การนั่งทำงานทั้งวัน นั่งทับเส้นเลือดขาเป็นเวลานาน
 

สาเหตุที่ทำให้เกิดลิ่มเลือดอุดตันนั้น เป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพและการดูแลรักษาตนเอง ดังนั้น เพื่อป้องกันการเกิดลิ่มเลือดอุดตันหรือเส้นเลือดอุดตัน ควรดูแลสุขภาพให้ดีโดยออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เดินและวิ่งเป็นประจำ รับประทานอาหารที่เหมาะสมและสมดุล หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์ เน้นการรักษาความเครียดให้น้อยลง และตรวจสุขภาพอย่างสม่ำเสมอ

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

Intermittent Fasting คือ อะไร ?

  Intermittent Fasting (IF) หนึ่งในกระแสมาแรงที่พูดถึงกับบ่อยในเรื่องการดูแลสุขภาพ, ออกกำลังกาย และการลดน้ำหนัก น่าสนใจตรง เพียงแค่คุณปรับเวลาในการทานอาหาร จะมีผลต่อหลายอย่างในร่างกายแบบไม่น่าเชื่อ โดยเฉพาะเรื่องการคุมน้ำหนักได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งไม่ใช่เรื่องโอ้อวดสรรพคุณเกินจริง หรือ ใช้ความรู้สึก มีการทดลองจนได้รับการยอมรับอย่างแพร่หลายมากขึ้น รวมไปถึงระดับ นักแสดง ดารา แพทย์ นำมาพูดออกสื่อถึงกันบ่อย ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่าน ทำให้ได้รับความสนใจมากขึ้นในหลายประเทศ เอาง่ายๆ แค่ได้ยินว่า “ปรับเวลาทานอาหาร” ก็มีผลในการ “ลดน้ำหนัก” ได้ กระตุ้นต่อมความสนใจคนได้เยอะแล้วครับ แต่มีข้อดีข้อเสีย ผลข้างเคียง อะไรไหม ก็ลองมาดูรายละเอียดเบื้องต้นของ IF กัน   Intermittent Fasting คือ? ถ้าแปลตรงๆ จากภาษาอังกฤษ อาจฟังดูน่ากลัวหน่อย คือ “การลด (อด) อาหารแบบไม่สม่ำเสมอ” หรือ “ การอดอาหารเป็นพัก ๆ ” ซึ่งในทางปฏิบัติ Intermittent Fasting คือ “การปรับเวลา และลดมื้อในการทานอาหาร โดยไม่ส่งผลเสียต่อร่างกาย” ทั้งนี้ ก็เพื่อจำกัดการใช้พลังงานที่ได้รับในแต่ละวันให้ลดลง (อีกชื่อ คือ int...

Intermittent Fasting อันตราย ? ทำอย่างไรจึงปลอดภัย

  คำถามโลกแตกเกี่ยวกับ Intermittent Fasting (IF) คือ อันตรายหรือไม่ ? แค่ชื่อก็น่ากลัวแล้ว บางคนเรียกว่า “การอดอาหารเป็นพักๆ” (แต่จะฟังดูดีขึ้น ถ้าเปลี่ยนจาก อด เป็น ลด) ในความจริง IF เป็นการอดอาหารบางมื้อ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของฮอร์โมนบางตัวในร่างกายให้ทำงานดีขึ้น ถ้าทำแบบไม่ฝืนจะมีแต่ข้อดี แต่ก็มีคนจริงจังเกินไป จนเกิดผลเสีย เป้าหมายของ IF เพื่อสุขภาพ ถ้าเข้าใจหลักการจะมีความปลอดภัยมากขึ้น Intermittent Fasting อันตรายหรือไม่ ? ขึ้นกับความเข้าใจครับ ส่วนตัวผมคงตอบได้เต็มปากว่า “ไม่มีความอันตราย เป็นพิเศษ ” เพราะเป็นการปรับพฤติกรรมการกิน ให้สอดคล้องกับความต้องการของร่างกาย โดยหลักสำคัญสุดของ IF ที่ผู้เชี่ยวชาญรวมถึงแพทย์เฉพาะทาง ส่วนใหญ่ย้ำ คือ “สุขภาพ ต้องมาก่อน การลดน้ำหนัก” เสมอ ไม่ไหวก็หยุด ทางเลือกลดน้ำหนักมีหลายวิธี คนที่ใช้ IF แล้วเกิดปัญหาเท่าที่เห็น รีบอดอาหาร ร่างกายปรับตัวไม่ทัน จนเกิดโรคกระเพรา ไม่คำนวณพลังงาน จนสมองล้าตอนทำงาน งานเครียดมาก กระตุ้นต่อมความหิว กินโปรตีนแทน คาร์โบไฮเดรต และ ไขมัน (ซึ่งร่างกายไม่ได้ใช้พลังงานโปรตีน) กลายเป็นต้องการพลังงาน เห...

Keto Diet คือ อะไร ?

คีโต (Keto Diet) หรือ คีโตเจเนติก ไดเอ็ต (Ketogenic Diet) หนึ่งในกระแสมาแรงจากต่างประเทศหลังปี 2016 ทำให้ทั้งกลุ่มผู้ออกกำลังกาย เทรนเนอร์ นักกีฬา นักเพาะกาย หมอ นักข่าว รวมถึงพวกนักการตลาด ต่างต้องรีบจับกระแสให้ทัน แน่นอนกระแสมาในไทยเช่นกัน (แต่ปี 2018 ค่อนข้างดังแบบแง่ลบ) แล้วเจ้าคีโต มันแย่แบบที่สื่อและโซเชียลไทยแลนด์ กล่าวถึงหรือเปล่า ? ในที่นี้ มาทำความรู้จักกับคีโตแบบคร่าวๆ กันก่อน Keto Diet คือ อะไร Ketogenic Diet เป็นการลดน้ำหนักรูปแบบหนึ่ง ที่ได้สุขภาพด้วย มีหลักการทานอาหารแบบ “ เน้นไขมัน ลดโปรตีน คาร์โบไฮเดรตต่ำสุด ” และคุมแคลอรี่ระดับหนึ่ง อธิบายเข้าใจง่ายแบบกระชับ ก่อนอื่นทำความเข้าใจสิ่งที่คนส่วนใหญ่เข้าใจผิดกันมานาน 2 เรื่องก่อน โปรตีนเป็นแหล่งพลังงาน ? ถูกสอนมาผิดครับ พลังงานโปรตีนร่างกายไม่สามารถนำไปใช้ได้โดยตรง ซ้ำร้าย คือ ยิ่งกินโปรตีนเยอะ สามารถเพิ่มปริมาณอินซูลินได้อีก คนไดเอ็ตแบบกินแต่โปรตีนไม่กินทั้งไขมันและแป้ง ทำให้หิวมากขึ้นได้ มีสองอย่างที่ร่างกายดึงไปใช้ได้ คือ คาร์โบไฮเดรต และ ไขมัน ไขมัน คือ ต้นเหตุในการเพิ่มไขมัน ? จริงบางส่วน แต่ไม่โหดเท่าอี...